Rotterdams lezerspanel helpt RvIG op weg met heldere taal

Rotterdams lezerspanel helpt RvIG op weg met heldere taal

De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) geeft het goede voorbeeld als het gaat om “Direct Duidelijke-taal”. Bij wijze van experiment beoordeelde het burgerpanel van de gemeente Rotterdam RvIG-teksten op leesbaarheid. “Het was wel even schrikken maar met de eerlijke en ongezouten mening van zo'n panel maak je je tekst wel echt helder.”

De opmerkingen van het Rotterdamse burgerpanel, liegen er niet om. ‘Hoog ambtelijk taalgebruik’, ‘het kan veel korter’, en: ‘een wollig document vol overbodige ballast’, vonden de panelleden van de toelichting op het ‘protocolleringsoverzicht Basisregistratie Personen (BRP)’ - op zichzelf al een ingewikkelde titel.

Een mooie kans

Dit overzicht kan iedereen bij de eigen gemeente aanvragen. Het laat zien welke organisaties jouw persoonsgegevens in de BRP hebben opgevraagd. “De tekst moet daarom wel toegankelijk zijn”, zegt Roos Lucieer, stelselspecialist BRP. “Dat is lastig, want het BRP-stelsel is ingewikkeld en het overzicht gaat bijvoorbeeld over autorisaties: wie mag er bij de gegevens en wie niet? En dan moet de tekst ook juridisch nog kloppen.“

“Bij RvIG werken veel experts, die vaak hun ‘eigen’ taal hebben waardoor zij toch dikwijls anders lezen en schrijven dan een buitenstaander. Wat voor hen duidelijk is, is dat niet altijd voor de lezer”, vult Stephanie van Gent aan. Zij zet zich als adviseur user experience en (digitale) inclusie bij RvIG in voor toegankelijke dienstverlening. “Dat we een burgerpanel mochten laten reageren, vonden we een mooie kans om het ingewikkelde overzicht te laten testen en verbeteren. De actie heeft uiteindelijk geleid tot een nieuw protocolleringsoverzicht met duidelijker taalgebruik.”

Duidelijk schrijven: korte, actieve zinnen

De panelleden deden concrete tekstsuggesties voor een beter begrijpelijke toelichting. “Wat we hebben geleerd? Hoe je duidelijker kunt schrijven in korte, actieve zinnen. Zonder een lange aanloop”, zegt Roos. “Dankzij het panel hebben we een veel betere en duidelijkere toelichting gemaakt. Zo hadden we het zelf niet kunnen bedenken. We willen onze teksten vaker door zo’n panel laten testen. Alleen zo kom je erachter of je echt heldere taal gebruikt.”

Beeld kan helpen

Als het aan Stephanie ligt, gaat RvIG nog een stap verder dan direct duidelijke teksten. “Met beelden kunnen we ingewikkelde onderwerpen soms nog beter uitleggen. We bekijken waar hiervoor de kansen liggen. Ook als je laaggeletterd bent, krijg je brieven van ons en het is belangrijk dat iedereen begrijpt wat daar in staat. Beeld kan daarbij goed helpen.”